Dzień Śmierci nasuwa mi jednak nie tylko refleksje związane z nim w sposób bezpośredni, ale ze społeczną koncepcją śmierci w ogóle. Samo podejście do przemijania najlepiej ilustrują pogrzeby. Osobiście uważam, iż pogrzeby powinny być kierowane do żałobników. Powinny mówić im, że choć czas zmarłego minął, ich czas trwa nadal. Pogrzeb powinien być pożegnaniem i jednocześnie wskazaniem drogi naprzód. Sama idea czynienia z nieboszczyka istoty metafizycznie żywej jest dla mnie urąganiem jego pamięci oraz bagatelizowaniem zjawiska śmierci. Przesłaniem pogrzebu jest: „wiem, że strata boli, ale nie martwcie się, nikt nie umiera, wszyscy się jeszcze spotkacie w niebie, a na pewno się spotkacie, jeśli tylko wniesiecie w intencji zmarłego modły, wszystko się ułoży, nie róbcie nic, żyjcie marzeniami”. Co za paradoks – z jednej strony o własnej śmierci myśli się z trwogą, z drugiej o śmierci drugiej osoby myśli się z pobłażliwością. Śmierć staje się tabu. Łatwiej myśleć, iż nie umiera się tak do końca niż przyjąć ten fakt. To także wyraz zupełnie niewłaściwego podejścia do ostatecznego pożegnania ze światem. Sama śmierć z perspektywy nieboszczyka w żaden sposób smutna ani radosna być nie może, prędzej perspektywa pozbawienia życia, co jest o tyle subtelną różnicą, o ile znaczącą. To właśnie przeżywanie życia powinno być największą wartością. Przechodzenie przez jego każdy moment – i ten pozytywny i pejoratywny. Chwytanie każdej chwili i wykorzystywanie jej w pełni po to, by bez żalu móc się ze światem pożegnać. Dlatego pogrzeby powinny być dla tych, którzy żyją, nie dla tych, którzy należą już do nierzeczywistości. Których nie ma i nie będzie. Akceptacja tego faktu uzdrowiłaby sporą część naszego jestestwa z trwożnego oczekiwania na kres.

Inną godną poruszenia kwestią jest to, czy umiemy swobodnie rozważyć problem cierpienia i śmierci. Co lepsze – żyć konając każdego dnia czy odejść ulżywszy sobie? Pamiętam wiele sytuacji, w których ludzie mówią w takich sytuacjach: „lepiej, że zmarł, nie męczy się już, biedaczek, męczył się tyle lat…”. W takim razie dlaczego zabronić eutanazji? Dlaczego człowiek nie ma prawa do samobójstwa? To nie wynika z jego przywileju  w o l n e j  w o l i? Moim zdaniem odpowiedź na te pytania zamyka się w odpowiedzi na jeszcze jedno pytanie – czy w eutanazji przeszkadza nam dobro cierpiącego, czy moralny niesmak?

Wreszcie pozostało zagadnienie śmierci jako wyznacznika ludzkiej próżności. Dlaczego tylko ludzie mogą żyć wiecznie i co z wcześniejszymi formami ewolucyjnie zbliżonymi do Homo sapiens sapiens? Czy jak jeszcze siedzieliśmy na drzewach to, czy mięliśmy już zagwarantowane życie po śmierci, czy dopiero, gdy ewolucyjnie dojrzeliśmy do tego? Niezwykłe pytanie. Można oczywiście argumentować takie pytania stwierdzeniem, iż kwestie te mają wymiar jedynie symboliczny, jak i wiele innych sfer postrzegania wiary. Jednak jak daleko trzeba posuwać się w alegoryczność by ją wyznawać? Czy odsuwanie wszystkiego w wymiar czysto metafizyczny nie czyni wyznania bezsensem? Wyznania, które ma być czymś namacalnym? Tak samo jak namacalne ma być spotkanie dusz ludzi po śmierci? I dlaczego tylko ludzie mają monopol na wieczność? Czy w takim razie jeśli zabiję psa to będzie to okrutniejsze od śmierci człowieka? Czy odwrotnie? Przecież to człowiek jest boskim odbiciem (swoją drogą jeśli to prawda to bóg musi być niezłym skurwielem), więc pies powinien być kimś, czymś (?) drugiej kategorii, jego śmierć byłaby mniej ważna. Z drugiej strony psu odebrałabym i życie, i duszę, czyli straciłby o wiele więcej niż ten, na którego po śmierci i tak czeka spokojna niekończąca się jesień życia. Jak dla mnie to najdobitniejszy dowód na ludzką próżność oraz utylitaryzm wiary w kontekście jej jako narzędzia kontroli jednej warstwy społecznej (duchowieństwo) nad drugą (wierni, składający się z samych ludzi, czyli tych, którzy tej władzy są poddawani).

Niech rolę podsumowania pełni:

http://w857.wrzuta.pl/audio/4lgfWZ7UF1G/maciej_zembaty_-_ostatnia_posluga

Ile dziś znaczy ten sybol?

30-lecie „Solidarności” to zobowiązujący jubileusz. Zobowiązujący w każdym calu. Tu nie wystarczy koncert Jeana Michela Jarre’a jak przed pięcioma laty … ta okrągła rocznica wymagała bardziej okazałej oprawy. Spokojnie mogę powiedzieć, iż organizatorzy stanęli na wysokości zadania – może nie uświadczyliśmy na niej ani uczucia radości z tego radosnego święta, ani dostojeństwa obrazującego rangę wydarzenia ani nawet cienia solidarności między uczestnikami sierpniowych zdarzeń, gdyż na pierwszy plan wysunęły się polityczne podziały, ale z całą gorliwością można rzec, że obchody te były powalające! Szkoda tylko, że powalały atmosferą wzgardy, pychy, nienawiści i NIEsolidarności.

Z resztą niech słowa mówią same za siebie…

Donald Tusk, premier RP

Czym różni się ta dzisiejsza „Solidarność” i ta dzisiejsza uroczystość od tego, co przeżywaliśmy – od tych uniesień, które powodowały, że wszyscy mimo dramatycznej sytuacji zewnętrznej, gospodarczej w dniach Sierpnia stawaliśmy się z godziny na godzinę lepszymi ludźmi. Wtedy – niezależnie od tego, czy ktoś był bezpartyjny, czy w PZPR, głęboko wierzący czy ateista, czy miał poglądy konserwatywne, czy był anarchistą, czy był góralem, Kaszubą, czy pochodził ze Śląska – wszyscy, którzy mieli w sobie elementarne poczucie odpowiedzialności za ojczyznę i poczucie przyzwoitości, uczestniczyli w tym wielkim święcie, stając się lepszymi.
(…)
Fenomen pierwszej „Solidarności” polegał na tym, że wszyscy u każdego i każdy u wszystkich szukał tego, co dobre w nim, a nie tego, co złe. I dlatego wtedy w „Solidarności” było 10 milionów ludzi. Być może uznacie za niestosowne to pytanie, ale chcę je zadać – nie dlatego, by komukolwiek w to radosne święto sprawiać przykrość: Co stało się z tymi dziesięcioma milionami, że one dzisiaj nie odnajdują się w tej „Solidarności”, która dzisiaj jest organizatorem tego święta?
(…)
Jacek Kaczmarski śpiewał: „Ale zbaw mnie od nienawiści, ocal mnie od pogardy, Panie”. To była prośba o to, żeby z nami nie stało się coś złego, żeby nikt z nas nie wpadł w szpony pogardy i nienawiści. Nie żeby nas nie nienawidzono czy nami nie pogardzano, tylko żebyśmy my nigdy nikim nie pogardzali i nikogo nie nienawidzili.

Pełny stenogram

Janusz Józef Śniadek, przewodniczący NSZZ „Solidarność”

Pragnę wyjaśnić, Panie Premierze, że w 1989 r. Fenomen tej pierwszej, wielkiej, naszej „Solidarności” polegał na tym, że nikt nie wstydził się odmiennego poglądu. Każdy miał prawo ten pogląd wypowiedzieć. I na tym polegała także godność, ta niezwykle wysoko ceniona wartość w ówczesnej „Solidarności”, i szacunek każdego do każdego.
(…)
Nie sprawiedliwość i solidarność, ale kłótnie i podziały to nasza rzeczywistość. Filozofia ”radź sobie sam”, złudna idea taniego państwa, język szyderstwa i kpiny, obecny w debatach politycznych zbierają swoje żniwo. Polacy nie cenią swojego państwa, nie ufają żadnej władzy, nie chcą brać aktywnego udziału w życiu publicznym.
(…)
Tanie państwo okazało się bardzo drogim państwem, które nie jest w stanie zapewnić bezpieczeństwa swoim obywatelom, swoim elitom z prezydentem na czele, powodzianom.
- 20 lat po odzyskaniu niepodległości musimy zadbać o wszystkich, nie tylko o wybranych. Kraj, w którym NSZZ ”Solidarność” wywalczyła wolność, jest europejskim rekordzistą w rozwarstwieniu płacowym, bije w Unii haniebne rekordy ubóstwa ludzi pracujących i rodzin wielodzietnych
(…)
Panie Premierze, miał pan rację, gospodarka to portfele zwykłych ludzi, proszę o tym pamiętać. Patrzy pan na mnie zdziwiony, a to są pańskie słowa: „Gospodarka to portfele prostych ludzi”. Jesteśmy dumni z odzyskanej wolności, ale Polska sprawiedliwa i solidarna, Polska dialogu, szacunku dla ludzi pracy i troski o rodzinę – to ciągle tylko nasze marzenie.
(…)
Dlatego część politycznych i gospodarczych elit od lat prowadzi antyzwiązkową krucjatę. Powtarza się zarzut o upolitycznienie związku. Takie oskarżenia padają zawsze, gdy podnosimy trudne problemy. Każda władza chce w ten sposób usprawiedliwić brak woli dialogu i porozumienia. Zapewniam, że oskarżeniami o mieszanie się do polityki nie damy sobie zamknąć ust.

Pełny stenogram

Jarosław Kaczyński, prezes PiS

Lech Kaczyński był człowiekiem „Solidarności” przez 30 lat. I pozostał człowiekiem „Solidarności” także wtedy, gdy pełnił wysokie funkcje państwowe i kiedy był prezydentem Rzeczypospolitej.
(…)
Solidarność” była ruchem republikańskim. (…)I dziś mamy sytuację, którą można opisać tak: jest w Polsce wolność, ułomna, z przywilejami dla jednych, z dyskryminacją dla innych, ale jest. Pozostaje natomiast to republikańskie wyzwanie.
(…)
Ale „Solidarność” mogła powstać także dzięki rewolucji moralnej, dzięki temu, że w tamtych dniach miliony Polaków odrzuciły opresję, zło, to wszystko, co ich uwierało, i odrzuciły oszustwo, manipulację. Wszyscy, którzy pamiętają tamte dni, znakomicie pamiętać muszą także to, jak często posługiwano się wtedy pojęciem „manipulacja”. Nie wolno ludźmi manipulować, nie wolno ludzi oszukiwać. Nie wolno zmieniać znaczenia słów, bo to też jest manipulacja – a tak często się z nią spotykamy i na tej sali.
(…)
Solidarność” była wielkim buntem przeciwko społecznej niesprawiedliwości, przeciwko często haniebnemu traktowaniu pracy i pracowników. Była domaganiem się, by prawa pracownicze były przestrzegane. O tym wielu zapomniało już dawno, a tym bardziej dziś, po 30 latach.
(…)
Robotnicy chcieli więcej i historia przyznała im rację. „Solidarność” zmieniła Polskę, „Solidarność” zmieniała Europę, „Solidarność” zmieniła świat. Mówię o tym dlatego, że ten spór trwa, trwa przez całe ostatnie 30-lecie, w tym i 21-lecie polskiej niepodległości. Widać go także szczególnie mocno w ostatnich miesiącach. I niejeden raz w historii okazywało się, że chcieć więcej, być bardziej odważnym – to realizm. A chcieć mniej i być bardziej ostrożnym – to droga w istocie do straty wszystkiego, do kapitulacji.

Pełny stenogram

Henryka Krzywonos, sygnatariusz Porozumień Sierpniowych, pod wpływem głębokiego oburzenia słowami p. Kaczyńskiego spontanicznie zajęła głos

Jestem sygnatariuszem Porozumień Sierpniowych, to ja zatrzymałam komunikację miejską w Gdańsku. Jak pamiętają moi koledzy, wszyscy żeśmy się bali. Później żeśmy się cieszyli i myśleliśmy o tym słowie – „Solidarność”.

Słucham pana prezesa [Jarosława Kaczyńskiego] i powiem szczerze – jestem zwykłą kobietą, więc jakbym miała was obrazić, to z góry przepraszam. Krew jaśnista zalewa, bo przecież obraża tu nas wszystkich…
(Gwizdy i okrzyki z sali)

Momencik, ja powiem, wtedy będziecie gwizdać, nie pozwolę siebie przekrzyczeć…

Na tej sali są ludzie z PiS, których bardzo szanuję, mam z nimi stały kontakt, są też ludzie z Platformy, których szanuję. Siedzą tu koledzy, którzy byli ze mną w Stoczni, są koledzy ze Szczecina, Poznania, Wrocławia itd.

Nie pozwolę siebie zakrzyczeć, więc pozwólcie, że po 30 latach powiem to, co mam do powiedzenia. Powiem to.

Słowo „solidarność” zobowiązuje. Tu jest telewizja i nasze dzieci oglądają to wszystko, co my żeśmy sobie wywalczyli po 30 latach – gwizdy, nieszanowanie ludzi, którzy tam byli…

(Z sali: – A kto nas szanuje?)

Ja was wszystkich szanuję, wszystkich, ale nie pozwolę siebie przekrzyczeć. Więc co mam do powiedzenia i tak powiem, wybaczcie. W naszym kraju powinniśmy szanować ludzi bez względu na to, jacy są, bo na tej sali są wszyscy nasi koledzy, wszyscy razem walczyliśmy – prezydent, premier, pan prezes PiS i Leszek Kaczyński również. Mam go głęboko w sercu. Jest tutaj Tadeusz Mazowiecki, pierwszy premier wolnej Polski. Ci panowie, Lech Kaczyński i Tadeusz Mazowiecki, wspomagali strajk. Dzisiaj słyszę, jeden z panów mówi, że Lech to robił, a ten drugi nie.

Na tej sali jest jeden pan, który był głową strajku w Gdańsku, bez niego nic by się nie stało – Bogdan Borusewicz. I są następni panowie, którzy jeśliby nie zaczęli, to nie zaczęłabym i ja: Felski, Borowczak, Kołodziej w Gdyni, Jurek Kmiecik i Józek Przybylski – i wielu, wielu innych, których nie wymienię. Chylę przed wami nisko czoła. My żeśmy sobie wywalczyli wolność, ale nie zapominajcie o jednym – wolność słowa również, więc możemy mówić, co nam ślina na język przyniesie…

(Prowadzący obrady: – Pani Henryko, dziękujemy bardzo)

Nie, ja i tak powiem, co mam do powiedzenia, nie wstrzyma pan mnie. Kiedy stanął tutaj Donald Tusk i powiedział, że on pracował wśród was, wygwizdujecie człowieka, który dla was pracował wtedy, jest waszym kolegą…

(Prowadzący: – Pani Henryko, bardzo dziękuję za głos)

W zeszłym roku byłam w Świnoujściu na Karuzeli Cooltur [festiwal kultury]. Wyobraźcie sobie, wśród…

(Prowadzący: – Pani Henryko, czekają goście)

Muszę to powiedzieć. Czekałam 30 lat, żeby można było powiedzieć…

(Prowadzący: – Dziękuję, pani Henryko, dziękujemy pani.)

Wyobraźcie sobie, że wśród ludzi, którzy tam byli, a było ich więcej niż was, wyszedł człowiek i powiedział: „Pani Heniu, ja mam pytanie, czy wy jesteście w stanie w 30. rocznicę wszyscy wejść na jedną salę i miło spędzić czas”?

(Z sali: – Zależy z kim…)

Odpowiedziałam mu: Wie pan, „solidarność” to jest słowo, które zobowiązuje. Prawda? Zobowiązuje. Więc ja was bardzo proszę, zachowujmy się jak ludzie, bo to żeśmy sobie wypracowali.

(Prowadzący: – Dziękujemy pani bardzo)

A pan, panie prezesie [do Jarosława Kaczyńskiego], bardzo pana proszę, żeby pan nie buntował ludzi przeciwko sobie. Nie wiem, co się panu stało…

(Prowadzący: – Dziękujemy bardzo)

Ja panu bardzo współczuję, ale proszę współczuć innym i dać im normalnie żyć, bo wszystko, co pan robi, bardzo mnie obraża. Pan niszczy godność Lecha, to pan ją niszczy, dołuje, naprawdę tak się dzieje. Dziękuję.

Tu, ze względu na dramatyzm i szacunek dla odwagi p. Krzywonos zamieściłam pełny stenogram

Na koniec – jak podaje Gazeta wyborcza:

Tadeusz Mazowiecki podszedł do Jarosława Kaczyńskiego i wyjaśniał: „To nieprawda, żeśmy chcieli kapitulacji”. – Mam inną wizję – odpowiedział prezes PiS.

Pierwszy premier wolnej Polski wyraźnie poruszony reakcją Kaczyńskiego ripostował: „Tu nie chodzi o wizję, tylko o fakty. Przecież Geremek nie żyje, jak można, fakty są inne”.
Jarosław Kaczyński w swoim przemówieniu z okazji rocznicy Sierpnia sugerował, że „grupa ludzi o znanych nazwiskach, z autorytetem”, chciała w 1980 roku szybko zawrzeć z władzami komunistycznymi kompromis. – Chcieć mniej i być bardziej ostrożnym, to droga do kapitulacji – twierdził. M.in. te słowa tak wzburzyły Henrykę Krzywonos.

Słowem komentarza…

Pomijając burzliwe wystąpienia należy również podkreślić, iż zachowanie zgromadzonej publiczności przypominało bardziej zachowanie „kiboli” na meczu piłkarskim, niż członków poważnej p o z a r z ą d o w e j instytucji. Premier został haniebnie wygwizdany, zasłużona działaczka p. Krzywonos także, pomijając podszepty przewodniczącego zebrania, domagającego się jej zejścia z mównicy. Zebrani na sali członkowie NSZZ „S” skandowali ponad to „Tu jest Polska” podczas gdy zebranie opuszczali premier Tusk i prezydent Komorowski. Jarosław Kaczyński otrzymał natomiast gromkie brawa, co zapewne miało podkreślić a p o l i t y c z n o ś ć tego wiecu.

Oburzona H. Krzywonos

Całe to spotkanie można określić jednym słowem: kpina. Najdobitniej, choć niewerbalnie skwitował ją p. Tadeusz Mazowiecki – widok jego spojrzenia, pełnego bólu i niedowierzania odzwierciedlał wszystkie emocje, które targały nie tylko p. Krzywonos, ale zapewne i innymi, byłymi członkami NSZZ „Solidarność”, którzy kiedyś walcząc o wolność słowa i poglądów, mięli nieprzyjemność ujrzeć upadek dawnego symbolu.

Pani Henryko, dobrze, że choć Pani udowodniła, że bez względu na obecne sytuacje polityczne, są jeszcze ludzie, którzy bezpardonowo mówią to, co myśli wielu, ale boi się odezwać.

Może się zdarzyć, iż wyzbywając się wszelkiej nielogiczności w ocenie takich procesów zaczynamy przekierowywać myślenie krytyczne w pragmatyzm, czy w skrajnych przypadkach zniekształcamy obraz rzeczywisty w opis zjawisk porządanych. Jest to groźna pułapka, szczególnie kiedy zaczynamy usprawiedliwiać działania „ku wyższym celom”. To z niezależnego badacza-obserwatora czyni autorytarnego obrońcę idei, co nie ma już nic wspólnego z krytycznością.

Muszę przyznać, że dzisiejsza refleksja jest podyktowana doświadczeniem własnym. Czyżbym zatraciła ostrość widzenia? Nie wiem, aczkolwiek nabrałam podstaw do postawienia sobie takich zarzutów. Stało się to za sprawą kilku zdarzeń z życia osobistego, które stały się tematem przyjacielskiej rozmowy. Najogólniejszy wniosek, jaki z tej rozmowy wypłynął był taki, iż pragnąc opisać i zrozumieć otaczający świat poczęłam, go klasyfikować i (o zgrozo! to z czym zawsze walczę) szufladkować. Zatraciłam się w szczegółach zapominając o prostym odczuwaniu, wyzbytym z logiczności i porządku. To ważna lekcja. Człowiek to nie kalkulator, w którym zawsze dwa plus dwa równa się cztery. W zasadzie… to rzadko kiedy wynikiem takiego dodawania jest odpowiedź prawidłowa.

Cieszyć się czy smucić?

Moim zdaniem miłość to przede wszystkim poszanowanie. Poszanowanie drugiego człowieka w kontekście jego odrębności. Pragnienie życia, w którym nie próbuje się na tego człowieka wpłynąć w żaden sposób – ani poprzez czynienie dlań dobra ani przez wywieranie nań nacisku. Jest to więc wielka celebracja niezależności i wolności drugiej osoby. Oparcia się naturalnej pokusie dominacji czy uległości – to nie skrzyżowanie ścieżek wspólnych losów, ale uczynienie ich równoległymi. Świat zmienia się nieustannie, my zmieniamy się nieustannie – miłość to także poszanowanie tej zmienności, ale także ośmielenie się wyjścia jej naprzeciw. Tak, aby w świecie, w którym nie ma żadnej stałej znaleźć punkt oparcia. Punkt oparcia, który jedynie, co ma w sobie niezmiennego to wolę jego potrzymania. Pewność, że istnieje taka osoba, która dla nas jest, lecz nie wymaga niczego od nas samych, dla której ważnym jest jedynie to, abyśmy i my dla niej byli. Nie miewa oczekiwać, nie pragnie na nas wpłynąć, nie osądza, ale po prostu jest. Pełna szacunku dla naszego jestestwa. I nic ponad to. Chociaż… czy można pragnąć czegoś więcej?

Pomijając fakt, że ustawa ta godzi w unifikację nauczania kościoła katolickiego, gdyż obowiązuje tylko w Polsce, a także nie stanowi doktryny, gdyż takie kompetencje posiada jedynie cały episkopat, to istotnie godzi w niezależność Kościoła od polityki. Postanowienie o ekskomunice dotyczy tych, którzy poddają zabiegowi In vitro, dokonują go albo (!) uczestniczą w stanowieniu takiego prawa. Tak więc jest to nic innego, jak próba lobbingu na politykach, którzy publicznie opowiadają się za stosowaniem takiego zabiegu. Logicznym jest, iż tak konserwatywnym kraju jak Polska, polityk, któremu odmawia się przyjęcia sakramentu wzbudzi podejrzliwość i niechęć wyborców.

Co więcej, prawo kanoniczne nie mówi nic na temat zabiegów In vitro, a jedynie o aborcji. Tak więc rezolucja Rady ds. Rodziny wybiega poza doktrynę kościelną. Ojciec Andrzej Rębacz, dyrektor Krajowego Ośrodka Duszpasterstwa Rodzin i konsultor Rady do spraw Rodziny tłumaczył, iż: „Przypomnieliśmy tylko znaną od wieków zasadę dotyczącą życia poczętego, wynikającą z doktryny. Przypomnieliśmy, że zabijanie embrionów to grzech ciężki, który podlega piątemu przykazaniu.” Moim zdaniem takie wyjaśnienia jeszcze bardziej kompromitują wspomnianą uchwałę. Ukazują bowiem, jak nierzetelnie kościół traktuje głoszone przez siebie prawdy i jak bardzo można ich treść „naginać” pod potrzeby chwili. A taką właśnie chwilą wydaje się moment, w którym sejm odrzucił poselski projekt „Contra In vitro” bez możliwości ponownego jego rozpatrywania. Zbieżność czasu, czy może nieetyczna riposta…?

Bez względu na osobiste podejście do kwestii wiary należy zmierzyć się z problemem aktualnej pozycji Kościoła w Polsce. Teoretycznie apolityczna instytucja urosła w ciągu ostatnich dwóch dekad do rangi organu politycznego nacisku. Pomijając wyżej opisaną bulwersującą ustawę, Kościół daje kolejne przykłady na potwierdzenie tego zarzutu – nie raz słyszy się z ambon kazania nasiąknięte radami i wskazówkami na tematy powiązane ze sposobem prowadzenia państwa polskiego, kształtem ustaw, wyborami, sympatiami politycznymi… o sugestiach płynących ze stacji pewnego (jedynego słusznego) radia nie wspomniawszy. Apeluję zatem – kwestia wyznania i sumienia pozostawmy na boku – to indywidualna sprawa, ale nie dopuśćmy do tego, aby władza z rąk ludzi, którym ją w wyborach sami powierzyliśmy prześlizgnęła się w ręce tych, którzy życie swe oddali zgoła innej sprawie.

Drugie pytanie zdaje się być retorycznym – wszelkie rozważania na temat natury człowieka służą mu. Poznanie to wszak pierwszy krok do zrozumienia i akceptacji siebie(?). Pierwsze pytanie już tak oczywistym zdaje się nie być, ale to tylko pozory. Rozwiązanie tego problemu będzie zatem jednoznaczne? Dziś – tak – i wcale nie ze względu na schematyzację ludzkiego bytu, czy aroganckie mniemanie o monopolu na rację autorki. Co ciekawsze, odpowiedź na to priorytetowe pytanie nie jest wcale istotą tego artykułu. Kluczem doń jest przełamanie romantycznych wizji i błądzenia we mgle zbudowanej z pragnień, w które tak chcemy wierzyć.

Człowiek jako istota świadoma własnego jestestwa i wewnętrznej odrębności – przynajmniej w kategoriach personalnych przeżyć, subiektywizmu i wreszcie unikalnego połączenia cech osobowości – czuje naturalną potrzebę akceptacji. Uzmysławiając sobie niemożność całkowitego obiektywizmu i skazania na poruszanie się w gąszczu indywidualnych spojrzeń innych jednostek, których nie jest wstanie zweryfikować własną miarą, człowiek dochodzi do słusznego wniosku, iż całkowite poznanie ludzi jest niemożliwe, a opinie o nich wydawane są na podstawie zgoła niezależnych od samego zainteresowanego przesłanek. Wtedy pojawia się strach. Strach o to, że drugie indywiduum, ulegając pozorom, oprze swój osąd jedynie na zewnętrznych cechach, pomijając cały zasób niespodzianek kryjących się w umyśle podmiotu. Strach ten jest tym większy, im bardziej odbiega się od kulturowego kanonu estetyki. I właśnie obawy te sprawiają (ale i szereg cywilizacyjnych wytworów), że zaczynamy wypierać zewnętrzną formę z treści naszego „ja”, uznając ją za nieistotną powłokę, skorupę, ponurą konieczność, która ma za zadanie umożliwić egzystencję na ziemskim padole, ale nic poza tym. Ulegamy złudzeniu pod sławnym tytułem „wygląd się nie liczy”.

Wygląd jest niesamowicie istotny. Wygląd to część naszego ja. Ale nie tylko wygląd – cielesność w ogóle. Nasze popędy, pragnienia, instynkty. Podświadomie dokonujemy wyborów w oparciu o nie, dążymy do zaspokojenia, albo próbujemy walczyć, ale walka też wpływa na kształt naszego „ja”. Zatem to wszystko jest nie tylko formą, ale i treścią, od której nie da się uciec. Czy otyła osoba, która skupia na sobie wiele nieprzychylnych spojrzeń nie popada w apatię, zakompleksianie i nie traci pewności siebie? Podobnie z popędami. Tłamsząc je ulegamy frustracjom, które również kształtują nasze zachowanie, percepcję, wreszcie osobowość.

Dlaczego, więc tak uparcie staramy się wyłączyć cielesność z naszego życia? Cóż, jesteśmy po prostu świadomi swojej ułomności oraz tego, że nie jesteśmy na niektóre cechy w stanie wpłynąć. Tu objawia się przy okazji ludzka hipokryzja – cech mentalnych też nie możemy niekiedy zmienić, ale nie przeszkadza to ludziom w dyskryminowaniu fizyczności. Łatwiej poruszać się w świecie iluzji, jak podjąć wysiłek zmiany wizerunku, czy spojrzeć prawdzie w oczy, iż na przykład [nazwijmy to tak roboczo i zgoła niepoprawnie politycznym dla tego bloga językiem] ukochany patrzy na ukochaną również (i tu trzeba podkreślić to słowo, oczywiście biorąc pod uwagę zdrową relację) przez pryzmat zaspokajania swoich popędów przy użyciu jej ciała, albo ukochana czerpie przyjemność również z faktu posiadania przystojnego kochanka, co jest wynikiem czystej próżności, a nie oślego zachwytu. Prawda pozbawia ułudy o ludzkiej domniemanej wyjątkowości i całkowitej kontroli jednostki nad samym sobą, dlatego jest tak piętnowana.

Czy jednak warto zmieniać swój wygląd zewnętrzny? To kwestia indywidualna. Istnieją osoby celowo zniekształcające swoją fizyczność w akcie buntu, w celu np. szokowania i piętnowania wzorów. Jednak należy zaznaczyć, że są one świadome połączenia cielesności z duchem i dostrzegają okazję do wyrażenia swojej psychiki poprzez zmysłowość. Z resztą bez względu na ludzkie pragnienia, jedyną drogą poznania jest sensoryczność. Zatem kluczem do równowagi mi między wnętrzem a formą jest nie tyle dążność do kanonu, co do ekspresji siebie, jak największego zbliżenia fizys do swojej osobowości, a może także ukierunkowanie popędów na określony tor. Czasem to niemożliwe, ale … co innego nam zostało?

Prócz czasu …